Naturalny obieg wody na ziemi to cykl hydrologiczny, w obiegu zamkniętym. Siłą napędową obiegu wody jest energia słoneczna. W skrócie ciepło wytwarzane przez Słońce powoduje parowanie wody z powierzchni zbiorników wodnych jak i również z powierzchni gleb i roślin. Powstałe cząsteczki pary wodnej unoszone są przez ogrzane powietrze. Wraz z wzrostem wysokości, para wodna powoli schładza się, w wyniku czego dochodzi do skraplania się (kondensacji) pary wodnej. Efektem tego procesu jest tworzenie się chmur. Dzięki naturalnej cyrkulacji powietrza chmury przenoszone są nad lądy.

Gdy temperatura obniży się do odpowiedniego poziomu, krople wody rozrastają się i pod wpływem ciężkości spadają z chmur na ziemie w postaci opadów np. deszczu, śniegu oraz gradu. Woda, która trafi na kontynenty oprócz zasilenia podziemnych warstw wodonośnych i cieków wodnych znajdujących się na powierzchni dodatkowo ponownie paruje. Parowanie wody powoduje zamknięcie się obiegu wody w przyrodzie. Obieg wody w przyrodzie dzieli się na cykl pełen zamknięty czyli pomiędzy oceanami, atmosferą i lądem obejmujący wszystkie przemiany wody nazywamy dużym obiegiem, i drugi obieg nazwany małym obiegiem obejmujący parowanie i opad pomiędzy atmosferą i lądem lub atmosferą i oceanem. Należy zaznaczyć, iż ze wszystkich opadów aż 80% ich trafia do mórz i oceanów, a tylko pozostała część na kontynenty.

Należy pamiętać, że zasoby wody pitnej zmniejszają się w wyniku rozwoju cywilizacji i działalności człowieka. Niszczycielska działalność człowieka doprowadza między innymi do zanieczyszczenia rzek, jezior i mórz. Człowiek rok rocznie produkuje miliony ton odpadów, które trafiają do środowiska naturalnego, zanieczyszczając je. Powoduje to zmniejszenie dostępności do czystej i bezpiecznej wody. Regulowanie rzek oraz stawianie kolejnych tam stanowi również bardzo duże zagrożenie dla obiegu wody w przyrodzie oraz jej dostępności. Jednym z jaskrawszych przykładów braku poszanowania natury przez człowieka jest przykład jeziora Aralskiego, które poprzez niszczycielską działalność człowieka w ciągu 50 lat zmniejszyło swoją powierzchnię lustra wody z około 68 000 kilometrów kwadratowych do około 13 500 kilometrów kwadratowych. Pamiętajmy jesteśmy częścią ekosystemu, wspólnie dbajmy o otaczającą nas przyrodę. Człowiek bez przyrody nie ma szans na przeżycie.

Zachęcamy do zapoznania z materiałami Polskiej Akcji Humanitarnej (PAH)

Oszczędzanie wody to za mało - animacja edukacyjna | PAH

Woda nie tylko w kranie - animacja edukacyjna | PAH

Woda w kryzysach humanitarnych - animacja edukacyjna | PAH

Bez wody nie jest łatwo

Coraz częściej mówimy o suszy 

Susza – podstawowe informacje

Susza to zjawisko, które ma wiele oblicz i wpływa na nasze życie bardziej, niż może się wydawać. Jest to długotrwały niedobór wody, który może występować w różnych formach: atmosferycznej (brak opadów), rolniczej (niedobór wilgoci w glebie), hydrologicznej (niski poziom wód w rzekach i zbiornikach) oraz hydrogeologicznej (spadek poziomu wód podziemnych).

Aktualna sytuacja - kwiecień 2026r.

IMGW w dniu 14 kwietnia 2026r. wydał opracowanie w którym stwierdza: Suma opadu atmosferycznego w marcu 2026r. wynosiła w Polsce jedynie 10,8mm i była aż o 27mm niższa od normy dla tego miesiąca określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020!  Miniony marzec należy zaliczyć do miesięcy skrajnie suchych (28,6% normy). To trzeci najsuchszy marzec w historii pomiarów (od 1951 roku!). Stan wody na rzekach w Polsce układa się w strefie średnich (52%) i niskich (46%), tylko 2% ma obecnie stan wysoki – to dane z Raportu nr 96 IMGW-PIB. Niewielka ilość opadów oraz brak naturalnej retencji w okresie zimowym mogą wpłynąć na dostępność wody w kolejnych miesiącach.

Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) oraz program Copernicus opublikowały 26 kwietnia 2026r. najnowszy Europejski Raport o Stanie Klimatu 2025. To jedno z najbardziej kompleksowych opracowań klimatycznych, wskazujące, że zmiany klimatu są już nie prognozą, lecz rzeczywistością wpływającą na codzienne życie. Pełny raport: https://wmo.int/resources/publication-series/state-of-climate-europe/european-state-of-climate-2025

Dlaczego to ważne?

Niedobór wody oddziałuje na środowisko i może prowadzić do ograniczeń w jej dostępności. Dlatego istotne jest racjonalne gospodarowanie zasobami wodnymi – zarówno poprzez inwestycje w infrastrukturę, jak i codzienne oszczędzanie wody. Międzynarodowe modele klimatyczne (np. Climate Impact Company) ostrzegają przed poważną suszą w Europie Środkowej w miesiącach letnich. Dlatego tak ważne jest, aby już teraz podejmować świadome działania – oszczędzać wodę, wykorzystywać deszczówkę i dbać o racjonalne gospodarowanie tym cennym zasobem.

Każda decyzja ma znaczenie.